Kontekst
Petersburg i Dostojewski
Druga połowa XIX wieku to czas wiary w naukę i rozum. Skoro człowieka można opisać jak zjawisko przyrody, to może moralność jest tylko umową – a umowy da się łamać, jeśli ma się dobry powód? Dostojewski traktuje to pytanie śmiertelnie poważnie. Daje bohaterowi błyskotliwą teorię, która usprawiedliwia zabójstwo, i pokazuje, co dzieje się z człowiekiem, który spróbował ją sprawdzić na sobie.
Ciekawostka: prawda czy fałsz? (5 pkt)
Zdecyduj przy każdym zdaniu. Wyjaśnienie pojawi się od razu.
Kto jest kim w „Zbrodni i karze”?
Lekturę czytasz na maturę w całości. Pomylenie losów bohaterów – na przykład napisanie, że Raskolnikow zabił tylko lichwiarkę albo że uciekł przed karą – to błąd kardynalny, za który wypracowanie dostaje 0 punktów. Kliknij postać.
Wokół Raskolnikowa
Ofiary i sobowtóry
Wybierz postać.
Sprawdź się (1 pkt)
Które zdanie o zbrodni Raskolnikowa jest zgodne z powieścią?
Dwie ofiary, a nie jedna – i łup ukryty pod kamieniem, nigdy nieużyty. To ważne: gdyby chodziło tylko o pieniądze, Raskolnikow by z nich skorzystał. Zbrodnia jest eksperymentem na samym sobie, a nie zwykłym rabunkiem.
Część I
Nie ma dokąd pójść
Powieść otwiera się wyjściem z klitki na poddaszu. Raskolnikow idzie „na próbę” obejrzeć mieszkanie lichwiarki, a w drodze powrotnej trafia do karczmy, gdzie zaczepia go pijany urzędnik Marmieładow. Jego opowieść o nędzy i upadku to pierwsza wielka spowiedź w powieści.
Na początku lipca, w dzień nadzwyczajnie upalny, przed wieczorem wyszedł na miasto ze swego nędznego, sublokatorskiego pokoiku, odnajmowanego przy uliczce S-kiej, pewien młody człowiek i wolnym krokiem, jakby niezdecydowanie, skierował się w stronę mostu K-go.
Pokoik jego, mieszczący się na samym poddaszu, przypominał raczej szafę aniżeli mieszkanie.
— A jeżeli nie ma się do kogo zwrócić, jeżeli nie ma dokąd pójść?! Przecież musi być tak, żeby każdy człowiek miał dokąd pójść. Albowiem nadchodzi taki moment, kiedy człowiek za wszelką cenę musi dokądś pójść!
[…] Marmieładow opowiada, jak jego córka Sonia, żeby rodzina nie umarła z głodu, poszła „z żółtą książką”:
Czy pan rozumie, czy jest pan w stanie pojąć, szanowny panie, co to znaczy, kiedy nie ma już dokąd pójść? O, nie! Tego pan jeszcze nie rozumie…
Słowniczek: żółta książka (żółty bilet) – dokument, który w carskiej Rosji policja wydawała prostytutkom zamiast paszportu; katorga – ciężkie roboty na zesłaniu, najczęściej na Syberii.
Interpretacja (1 pkt)
Co znaczy dla powieści zdanie „musi być tak, żeby każdy człowiek miał dokąd pójść”?
Zdanie wraca w głowie Raskolnikowa już następnego dnia. Po zbrodni okaże się, że i on „nie ma dokąd pójść” – i pójdzie właśnie do Soni, córki człowieka z karczmy. Marmieładow wprowadza też temat nędzy jako siły, która łamie ludzi, ale nie usprawiedliwia zła: Sonia też jest skrajnie biedna, a nikogo nie krzywdzi.
Część I
Sen o koniu
Na kilka dni przed zbrodnią Raskolnikow zasypia w krzakach i śni scenę z dzieciństwa. Pijany chłop Mikołka zaprzęga do ogromnego wozu starą, chudą klacz i każe jej ciągnąć tłum gości. Klacz nie daje rady, więc Mikołka zaczyna ją katować na oczach śmiejącego się tłumu.
— Wsiadać! Wszyscy wsiadać! […] Zakatuję ścierwo!
— Tatusiu, tatusiu […] tatusiu, co oni robią? Tatusiu, biednego konika biją!
— Chodźmy stąd! […] Pijani są, awanturują się durnie; chodź, nie patrz na to!
Interpretacja (1 pkt)
Co mówi ten sen o Raskolnikowie tuż przed zbrodnią?
Po przebudzeniu Raskolnikow pyta sam siebie z przerażeniem, czy naprawdę weźmie siekierę i rozbije komuś głowę. Sen pokazuje rozdarcie: serce dziecka, które rzuca się bronić konia, i zimny plan dorosłego, który chce zabić. Dostojewski uczy, że zbrodnia jest gwałtem także na własnej naturze sprawcy. Zwróć też uwagę na powtarzalność: zakatowana klacz zapowiada siekierę i głowę starej kobiety.
Część I
Siekiera
Raskolnikow przychodzi do lichwiarki pod pretekstem zastawu. Ma siekierę ukrytą pod paltem, w pętli przyszytej od środka. Stara odwraca się do okna, żeby rozsupłać paczuszkę.
Raskolnikow rozpiął palto, zdjął siekierę z pętli, ale jeszcze jej nie wyjmował, tylko trzymał prawą rękę pod paltem. Ręce mu okropnie osłabły, czuł, że z każdą chwilą drętwieją i sztywnieją! Obawiał się, że wypuści siekierę z rąk… Nagle zakręciło mu się w głowie.
[…]
Nie miał ani chwili do stracenia. Wyjął już siekierę i oburącz, z rozmachem, jakby poza własną świadomością, ale bez wysiłku, machinalnie, uderzył ją obuchem w głowę. Stało się to niejako bez udziału jego siły.
Co dzieje się dalej: Raskolnikow w panice szuka pieniędzy i kosztowności. Wtedy do mieszkania wraca Lizawieta, przyrodnia siostra lichwiarki. Raskolnikow zabija także ją. Ucieka cudem, a łup chowa pod kamieniem i nigdy go nie ruszy.
Interpretacja (1 pkt)
Dlaczego narrator podkreśla, że cios padł „jakby poza własną świadomością”, „machinalnie”?
W teorii „niezwykły” człowiek działa spokojnie, z wyższą racją. W rzeczywistości Raskolnikowowi drętwieją ręce, kręci mu się w głowie, a druga ofiara, niewinna Lizawieta, pojawia się zupełnie poza planem. Psychologiczny realizm Dostojewskiego obnaża przepaść między ideą a czynem.
Część III
Zwykli i niezwykli
Sędzia śledczy Porfiry Pietrowicz czytał artykuł, który Raskolnikow opublikował pół roku wcześniej. Przy herbacie, w obecności Razumichina, zaczyna o nim rozmawiać. To pierwsza runda psychologicznego pojedynku – i najczystszy wykład teorii, w imię której padła siekiera.
— Rzecz w tym, że według pana Raskolnikowa ludzie dzielą się na „zwykłych” i „niezwykłych”. Ludzie zwykli mają obowiązek żyć w posłuchu i nie wolno im naruszać prawa z tego względu, że należą do kategorii ludzi zwykłych. Ludzie niezwykli natomiast mają prawo, a nawet obowiązek popełniać najrozmaitsze zbrodnie i gwałcić prawa w każdy możliwy sposób z tego względu właśnie, że należą do ludzi niezwykłych.
[…] Raskolnikow prostuje:
Wskazałem tylko po prostu na to, że człowiek niezwykły ma prawo… to znaczy nie prawo oficjalnie nadane… lecz rzec można, prawo z własnego nadania, by wedle swego sumienia przekraczać… pewne przeszkody, jeśli przeszkody te są zawadą na drodze do urzeczywistnienia idei (idei mogącej mieć błogosławione skutki dla całej ludzkości) […].
Kontekst filozoficzny: teoria Raskolnikowa przypomina myśl Maxa Stirnera, który głosił, że jednostka sama jest dla siebie najwyższym prawem (zob. lekcja ZPE w źródłach). Jako przykłady „niezwykłych” Raskolnikow podaje Keplera, Newtona i przede wszystkim Napoleona. Do Soni powie potem: „Chciałem zostać Napoleonem, dlatego zabiłem”.
Teoria kontra rzeczywistość (6 pkt)
Przypisz każde zdanie: czy to założenie teorii Raskolnikowa, czy to, co pokazuje powieść, która tę teorię obala?
Bohater (1 pkt)
Jaką metodą Porfiry „łapie” Raskolnikowa?
Porfiry jest pierwszym wielkim „śledczym-psychologiem” w literaturze. Rozumie, że Raskolnikow nie jest zwykłym przestępcą i że ucieczka przed samym sobą jest niemożliwa. W końcu radzi mu dobrowolnie się przyznać – nie tylko dla łagodniejszego wyroku, ale żeby mógł znów żyć.
Część IV
Łazarzu, wyjdź!
Raskolnikow przychodzi nocą do Soni Marmieładowej – córki pijaka z karczmy, która „na żółtym bilecie” zarabia na rodzinę. Każe jej przeczytać z Ewangelii według świętego Jana fragment o wskrzeszeniu Łazarza. Sonia drży, bo wierzy, że ten tekst jest także o nim.
„Rzekł jej Jezus: Czyż ci nie powiedziałem, że jeśli uwierzysz, oglądać będziesz chwałę Bożą?
[…]
A gdy to rzekł, zawołał donośnym głosem: Łazarzu, wyjdź!
[…] Sonia przerywa lekturę i zamyka książkę.
Ogarek świecy dogasał w krzywym lichtarzu, mętnie oświetlając w tym nędznym pokoiku zabójcę i jawnogrzesznicę, których tak dziwnie zbliżyła wieczna księga.
Zwróć uwagę na liczby: Sonia mocno akcentuje słowo „czwarty” – Łazarz leżał w grobie cztery dni. Raskolnikow od zbrodni też przeżywa swoje „dni w grobie”: jest żywy, ale odcięty od ludzi, jak umarły. Fragment o Łazarzu to zapowiedź jego duchowego zmartwychwstania. Do tej samej Ewangelii wróci w ostatnich zdaniach epilogu.
Symbol (1 pkt)
Jaką funkcję pełni w powieści scena czytania o wskrzeszeniu Łazarza?
Scena łączy „zabójcę i jawnogrzesznicę” – dwoje ludzi, którzy przekroczyli granicę, ale w różnych celach. Ewangelia o Łazarzu staje się kluczem do całej powieści: kara (cierpienie, izolacja) prowadzi do zmartwychwstania, a nie tylko do więzienia.
Część V
Wesz czy człowiek
Raskolnikow wraca do Soni i wyznaje jej, że to on zabił lichwiarkę i Lizawietę. Szuka słów, którymi mógłby wytłumaczyć zbrodnię – i kolejne wyjaśnienia rozsypują mu się w rękach. To najważniejsza rozmowa w powieści.
Chciałem zostać Napoleonem, dlatego zabiłem, tak jest... Zrozumiałaś teraz?
[…] Raskolnikow mówi o biedzie matki i siostry, o studiach i karierze. Potem:
— Zabiłem przecież tylko wesz, Soniu, niepotrzebną, wstrętną, szkodliwą.
— Pan człowieka nazywa wszą!
[…]
Chciałem się o czymś przekonać, pchała mnie chęć dowiedzenia się, przekonania się natychmiast, czy jestem jak inni wszą, czy też człowiekiem? Czy potrafię przekroczyć ów próg, czy nie?
[…]
Czy ja zabiłem tę starowinę? Nie, siebie zamordowałem, a nie ją! Ze sobą zrobiłem koniec, raz na zawsze!
[…] Sonia zrywa się z miejsca.
— Idź zaraz, w tej chwili, stań na ludnym placu, naprzód ucałuj ziemię, którą splugawiłeś, a potem bij pokłony na cztery strony świata i wołaj, głośno wołaj do ludzi: „Zabiłem!” Wtedy Bóg znowu tchnie w ciebie życie.
[…]
— Powinieneś wziąć na siebie krzyż i odpokutować.
Motywy, nie motyw: Raskolnikow podaje kolejno: ambicję (Napoleon), biedę rodziny, pieniądze na studia, „pożyteczność” zbrodni (wesz). Każde wyjaśnienie odrzuca. Zostaje pytanie o samego siebie: czy wolno mi? Dostojewski pokazuje, że czynu człowieka nie da się sprowadzić do jednej przyczyny – to gotowy materiał do pytania jawnego „Co może determinować ludzkie postępowanie?”.
Interpretacja (1 pkt)
Co znaczy wyznanie „siebie zamordowałem, a nie ją”?
To sedno tytułu: kara nie przychodzi z zewnątrz, z wyroku sądu. Zaczyna się w chwili zbrodni – jako rozpad wewnętrzny. Dlatego Sonia mówi o „tchnięciu życia”: Raskolnikow jest jak umarły, który potrzebuje wskrzeszenia.
Postawa bohaterki (1 pkt)
Czego Sonia żąda od Raskolnikowa?
Sonia nie ocenia i nie odchodzi. Wskazuje drogę: wyznanie przed ludźmi, pokuta, cierpienie. Obiecuje też, że pójdzie z nim na katorgę – i dotrzyma słowa. To przykład do pytania „Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych?”.
Dwie drogi: Sonia i Swidrygajłow
Raskolnikow stoi między dwiema postaciami. Obie „przekroczyły” granicę, ale każda inaczej. Arkadiusz Swidrygajłow, były pracodawca Duni, siostry Raskolnikowa, żyje tak, jakby wszystko mu było wolno. Na końcu nie widzi przed sobą żadnej przyszłości – i swoje samobójstwo nazywa „wyjazdem do Ameryki”.
— Ja, bracie, wyjeżdżam w obce kraje.
[…]
— Do Ameryki.
[…]
Jak się będą ciebie pytali, to powiedz, że właśnie pojechałem do Ameryki.
Sobowtóry Raskolnikowa (6 pkt)
Do kogo pasuje każde zdanie: do Soni czy do Swidrygajłowa?
Część VI i epilog
Plac Sienny i Syberia
Po śmierci Swidrygajłowa Raskolnikow żegna się z matką i siostrą. Idzie na komisariat, ale po drodze przechodzi przez plac Sienny. Przypomina sobie słowa Soni.
Od razu zmiękło mu serce, polały się łzy. W miejscu, na którym stał, padł na kolana...
Klęknął pośrodku placu, pokłonił się, pocałował brudną ziemię z upojeniem i radością. Wstał, pokłonił się raz jeszcze.
[…] Ludzie wokół śmieją się, że jest pijany. Słowo „Zabiłem!” zamiera mu na ustach. Dopiero na komisariacie, przed urzędnikiem Prochem:
— To ja zabiłem wtedy siekierą i obrabowałem starą lichwiarkę i jej siostrę.
Syberia. Nad brzegiem szerokiej, pustynnej rzeki leży miasto, jeden z administracyjnych ośrodków w Rosji. W mieście tym jest twierdza, a w twierdzy więzienie.
Co dzieje się w epilogu (streszczenie): Raskolnikow dostaje osiem lat katorgi. Sonia jedzie za nim i zamieszkuje w mieście przy więzieniu. Przez długi czas bohater wcale nie żałuje: wstydzi się tylko tego, że „nie wytrzymał” i sam się przyznał. Więźniowie go nie lubią, a Sonię kochają. Raskolnikow choruje i w gorączce śni mu się zaraza, która każe ludziom wierzyć, że tylko ich własna prawda jest słuszna – obraz teorii doprowadzonej do końca. Przełom przychodzi nad rzeką: Raskolnikow pada przed Sonią na kolana i płacze. Oboje czują, że wskrzesiła ich miłość. Pod poduszką bohatera leży Ewangelia – ta sama, z której Sonia czytała o Łazarzu. Narrator zaznacza, że to dopiero początek nowej historii: przemiana ma się dopiero dokonać.
Kompozycja (1 pkt)
Dlaczego scena na placu Siennym jest ważniejsza od samego przyznania się na komisariacie?
Sąd karze za złamanie prawa, ale Raskolnikow złamał coś więcej – więź z ludźmi. Pocałunek ziemi to gest pojednania ze światem, który splugawił. Dostojewski oddziela karę prawną od pokuty moralnej: pierwsza przychodzi w komisariacie, druga zaczyna się na placu.
Zakończenie (1 pkt)
Jak najtrafniej określić zakończenie powieści?
Epilog nie pokazuje gotowego „nowego człowieka”. Pokazuje próg. Ta otwartość jest ważna na maturze przy pytaniu jawnym o motyw przemiany bohatera: przemiana Raskolnikowa to proces, nie jednorazowy zwrot.
Przebieg wydarzeń (2 pkt za bezbłędną kolejność)
Ułóż wydarzenia we właściwej kolejności.
- Sonia czyta Raskolnikowowi o wskrzeszeniu Łazarza.
- Raskolnikow zabija lichwiarkę i Lizawietę.
- Raskolnikow całuje ziemię na placu Siennym i przyznaje się na komisariacie.
- W karczmie Marmieładow opowiada Raskolnikowowi o swojej rodzinie i o Soni.
- Raskolnikow wyznaje Soni, że to on zabił.
- Porfiry rozmawia z Raskolnikowem o jego artykule.
- Swidrygajłow „wyjeżdża do Ameryki”.
- Raskolnikowowi śni się zakatowany koń.
Zauważ proporcje: zbrodnia zajmuje jedną część z sześciu, a kara – całą resztę. Dostojewskiego mniej interesuje, kto zabił (czytelnik wie to od początku), a bardziej, co zbrodnia robi z człowiekiem.
Na scenie i ekranie
Wajda, Kulidżanow, Dumała
„Zbrodnia i kara” ma dziesiątki adaptacji. Na maturze najlepiej sprawdzają się te, które coś w powieści odczytują na nowo – a nie tylko ją ilustrują.
Andrzej Wajda: teatr (1984) i Teatr Telewizji (1987)
Wajda wystawił „Zbrodnię i karę” w Starym Teatrze w Krakowie (premiera 7 października 1984), a w 1987 roku powstała telewizyjna wersja spektaklu, zaliczona do Złotej Setki Teatru Telewizji. Wajda skupił się na psychologicznym pojedynku: Jerzy Radziwiłowicz gra Raskolnikowa, a Jerzy Stuhr – Porfirego Pietrowicza. Sonię gra Barbara Grabowska-Oliwa. Spektakl korzysta z tego samego przekładu Czesława Jastrzębca-Kozłowskiego, z którego cytujemy w tej lekcji.
Inne adaptacje warte znajomości
- Lew Kulidżanow (ZSRR, 1969): klasyczna, czarno-biała ekranizacja. Raskolnikowa gra Gieorgij Tarakanow, a Porfirego – Innokientij Smoktunowski.
- Piotr Dumała (Polska, 2000): 34-minutowa animacja wykonana techniką rysunku na płytach gipsowych. Każdą klatkę trzeba było wydrapać i zamalować na nowo. Film prawie bez słów, zbudowany z mroku i światła – czysta psychologia winy.
- Woody Allen, „Match Point” (2005): współczesna polemika z Dostojewskim. Bohater czyta „Zbrodnię i karę”, a potem zabija – i… uchodzi karze. Allen pyta, co się stanie, gdy nie ma ani sądu, ani sumienia.
Ciekawostka: prawda czy fałsz? (5 pkt)
Sprawdź, co wiesz o adaptacjach.
Adaptacja (1 pkt)
Dlaczego teatr szczególnie dobrze oddaje relację Raskolnikowa i Porfirego?
Trzy rozmowy z Porfirym są w powieści jak sceny dramatu: dwie postaci, jeden pokój, gra słów i nerwów. Michaił Bachtin nazwał prozę Dostojewskiego polifoniczną – złożoną z równorzędnych głosów. Teatr wydobywa to bezpośrednio.
Zadanie o adaptacji (0–2 pkt)
Obejrzyj w TVP VOD fragment spektaklu Wajdy z rozmową Raskolnikowa i Porfirego. Porównaj go z powieścią: co spektakl wydobywa, a co traci? Sformułuj wniosek.
Słów: 0
Kryteria
- 1 pkt: trafne porównanie – co najmniej jedna rzecz wydobyta i jedna utracona.
- 1 pkt: wniosek o sensie tych zmian.
Przykład
Spektakl Wajdy wydobywa z powieści jej dramatyczny rdzeń: pojedynek dwóch inteligentnych ludzi, w którym Porfiry nie ma dowodów, a mimo to krok po kroku osacza Raskolnikowa. Gra Stuhra – pozornie dobrodusznego, a w rzeczywistości bezlitośnie przenikliwego – pokazuje metodę śledczego lepiej niż opis. Traci się jednak to, co w powieści dzieje się między rozmowami: gorączka, majaczenia, długie samotne wędrówki po Petersburgu, czyli cała „kara od środka”. Wniosek: teatr pokazuje zbrodnię jako problem filozoficzny i pojedynek, powieść – także jako chorobę duszy.
Ile punktów sobie dajesz?
Warsztat
Piszesz ty
„Zbrodnia i kara” to jedna z najbardziej uniwersalnych lektur na maturze: pasuje do tematów o winie, sumieniu, wolności, granicach ludzkich praw, cierpieniu, miłości i przemianie. W wypracowaniu co najmniej jedno zdanie o lekturze musi być analityczne, a nie tylko informacyjne.
Zdanie analityczne czy informacyjne? (6 pkt)
Zdanie informacyjne podaje fakt. Zdanie analityczne coś z tego faktu wyprowadza: interpretuje, ocenia, łączy z problemem. Oceń każde zdanie.
Piszesz ty: akapit argumentacyjny, 100–160 słów
Temat: Czy człowiek może uciec przed własnym sumieniem? Napisz jeden akapit z rozwinięcia wypracowania, oparty na „Zbrodni i karze”.
Słów: 0
Sprawdź swój akapit
- Pierwsze zdanie to argument, a nie informacja o lekturze.
- Jest co najmniej jedno zdanie analityczne o „Zbrodni i karze”.
- Przywołujesz tylko te zdarzenia, które dowodzą argumentu.
- Kontekst coś pogłębia (biblijny, filozoficzny, teatralny), a nie jest samą datą.
- Nie mylisz faktów: Raskolnikow nie zostaje złapany – przyznaje się sam; łupu nie wydaje, tylko chowa pod kamieniem.
Przykład
Przed sumieniem nie da się uciec, bo kara zaczyna się w chwili czynu – przekonuje Dostojewski w „Zbrodni i karze”. Raskolnikow zabija lichwiarkę, by udowodnić, że jest „niezwykłym” człowiekiem, któremu wolno więcej. Policja nie ma przeciw niemu dowodów, a mimo to bohater od razu zapada na gorączkę, nie potrafi rozmawiać z matką i siostrą, a łup chowa pod kamieniem, nie biorąc z niego ani kopiejki. Jego wyznanie wobec Soni – „siebie zamordowałem, a nie ją” – pokazuje, że zbrodnia zniszczyła przede wszystkim zabójcę. Porfiry rozumie to doskonale: nie musi go aresztować, wystarczy poczekać. Podobnie jak w „Makbecie” Szekspira, gdzie wina powraca w obsesjach i zjawach, sumienie okazuje się surowszym sędzią niż sąd. Dlatego Raskolnikow w końcu sam przychodzi na komisariat.
Na maturze ustnej (pytania jawne na lata 2026–2028)
Do „Zbrodni i kary” CKE przygotowała pięć zagadnień. Każde kończy się poleceniem: Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
- 37. Walka człowieka ze swoimi słabościami.
- 38. Motyw winy i kary.
- 39. Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych?
- 40. Co może determinować ludzkie postępowanie?
- 41. Motyw przemiany bohatera.
Poniżej zbudujesz szkielet odpowiedzi na zagadnienie nr 38.
Zadanie maturalne: plan wypowiedzi ustnej
Motyw winy i kary. Wybierz tezę, dwa argumenty i kontekst – dostaniesz szkielet pięciominutowej wypowiedzi.
1. Teza
2. Dwa argumenty z lektury
3. Kontekst
Jeśli zdajesz na poziomie rozszerzonym
„Zbrodnia i kara” dobrze rozmawia z „Makbetem” (wina i rozpad psychiki), z „Procesem” Kafki (wina bez zbrodni wobec zbrodni bez kary), z „Lalką” (realistyczny Petersburg i realistyczna Warszawa – dwa wielkie miasta jako bohaterowie) i z „Dżumą” Camusa (pytanie o sens cierpienia). Warto też znać pojęcie powieści polifonicznej Michaiła Bachtina i spór o Nietzschego, który jako filozof „nadczłowieka” bywa zestawiany z Raskolnikowem.
Twój wynik
Rozwiąż zadania, a tutaj pojawi się podsumowanie.
Dalej
Czytaj i oglądaj
- ZPE: Tajemnice człowieka. Fiodor Dostojewski, „Zbrodnia i kara”Zintegrowana Platforma Edukacyjna – lekcja wprowadzająca.
- ZPE: Człowiek „uwiedziony” przez fałszywą ideę. Postawa bohatera „Zbrodni i kary” w kontekście filozofii Maxa StirneraTeoria Raskolnikowa i jej filozoficzne źródła.
- ZPE: Bunt człowieka w imię racji rozumu i mistyczny powrót do świata utraconych wartościDroga Raskolnikowa od buntu do odrodzenia.
- TVP VOD: „Zbrodnia i kara”, reż. Andrzej Wajda (Teatr Telewizji, 1987)Spektakl z Jerzym Radziwiłowiczem i Jerzym Stuhrem.
- CKE: Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego, poziom podstawowyZasady oceniania wypracowania i matury ustnej.